Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę uzyskiwane w trybie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 z późn. zm.), dalej jednolite zezwolenie, jest jedną z kilku podstaw zatrudniania obywatela Ukrainy w Polsce. Charakteryzuje się tym, że uprawnia jednocześnie do legalnego pobytu i pracy na polskim terytorium bez żadnych czynności ze strony polskiego podmiotu powierzającego pracę Ukraińcowi (dalej zatrudniającego) poza wypełnieniem załącznika do wniosku o udzielenie jednolitego zezwolenia, który składa sam obywatel Ukrainy.

Wspomnijmy, że te same cechy posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wydawane w trybie art. 114 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach obywatelowi Ukrainy, który:

• przebywa w Polsce w celu wykonywania pracy w zawodzie pożądanym dla polskiej gospodarki, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 114 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach,
• posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy w takim zawodzie,
• ma ubezpieczenie zdrowotne oraz warunki płacowe w Polsce, zgodne art. 114 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy o cudzoziemcach.

Przed 5 marca 2026 r. o jednolite zezwolenie występowali przede wszystkim ci obywatele Ukrainy, którzy nie mieli pewności, jaka będzie ich sytuacja pobytowo-pracowa w Polsce od wskazanej daty. Tego dnia weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa... (Dz. U. poz. 203).

Z uwagi na uproszczone zasady zatrudniania obywateli Ukrainy (po 4 marca 2026 r. zostało utrzymane powiadomienie PUP przy zmianie podstawy prawnej i wprowadzeniu warunku ochrony czasowej), a także inne ścieżki zatrudniania (por. UiPP nr 7/2026, str. 60), stosowanie jednolitego zezwolenia w rozumieniu art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach budzi wątpliwości. W niniejszym opracowaniu publikujemy odpowiedzi na pytania Czytelników z tego zakresu skierowane do naszej redakcji.